De rekensom achter je zeeprecept
Een recept begint met het gewicht en de identiteit van elk ingrediënt. Deze pagina legt de rekenregels van de calculator uit, zodat je elke uitkomst kunt narekenen zonder op een black box te vertrouwen.
SAP: welke loog en welke eenheid?
De SAP-waarde (verzepingsgetal) is de hoeveelheid loog die per gewicht olie nodig is. Een datablad kan 190 mg KOH/g vermelden, wat gelijk is aan 0,190 g KOH/g. Vul geen 190 in bij een veld dat om g/g vraagt. Voor de NaOH-waarde vermenigvuldigen we met 39,9971 / 56,1056, de verhouding tussen de molaire massa's.
De catalogus gebruikt het midden van de bereiken van een leverancier. Deze schattingen vervangen niet het certificaat van jouw partij: raffinage, samenstelling en variëteit kunnen de waarde veranderen. RBD-kokosolie en gefractioneerde kokosolie zijn niet uitwisselbaar. Bekijk de tabel met bronnen en eenheden.
Zuiverheid en overvetting
Per olie: gewicht × SAP. Tel de behoeften op en vermenigvuldig met 1 − korting/100. Deel daarna door de zuiverheid als decimaal getal. Voor 1 kg olijfolie met 190 mg KOH/g en 5% korting is de behoefte aan zuivere NaOH 128,6766 g; bij 99% zuiverheid weeg je 129,9763 g van het commerciële product af.
Overvetting wordt hier behandeld als loogkorting, niet als analyse van de olie die in de uiteindelijke zeep achterblijft. Een correctie voor een toevoeging die loog verbruikt, wordt pas na die korting toegepast. Het veld voor het verbruik van de toevoeging vraagt om grammen zuivere NaOH per gram van het ingrediënt zelf, met een herleidbare bron.
NaOH, KOH en gemengde loog
Wie KOH gebruikt voor vloeibare-zeeppasta, moet ook het verdunnen plannen. Bij een 50/50-mengsel van NaOH en KOH verdelen we de verzepingsequivalenten, rekenen we elk deel om naar het gewicht van de bijbehorende loog en corrigeren we elk deel voor de zuiverheid. In het olijfolievoorbeeld geven NaOH van 99% en KOH van 90% respectievelijk 64,9882 g en 100,2778 g.
Drie manieren om het water in te stellen
- Loogconcentratie:
water = commerciële loog × (100 / concentratie − 1). - Verhouding water : loog:
water = commerciële loog × verhouding. Een verhouding van 2:1 komt overeen met een loogconcentratie van 33,3333%. - Water als % van de oliën:
water = oliën × percentage / 100. De resulterende concentratie verandert zodra de oliemix verandert.
Water dat in toevoegingen is opgegeven, wordt afgetrokken van het toe te voegen water. De loogconcentratie gaat uit van het volledige gewicht van de commerciële loog; we tonen ook het aandeel actieve loog. De app accepteert loogconcentraties tot 50%, binnen het bereik van de rekenkern, en blokkeert te weinig water of ongeldige invoer. Deze softwaregrens is geen advies voor je werkwijze.
Zo bereken je de inhoud van een mal
In centimeters heeft een rechthoekige mal een volume van lengte × breedte × hoogte, in mL. Voor een cilinder gebruik je π × (diameter / 2)² × hoogte. Vermenigvuldig met de gewenste vulgraad en het aantal mallen.
Een mal van 25 × 7 × 7 cm die voor 90% gevuld is, bevat 1.102,5 mL. Bij een voorbeelddichtheid van 1,05 g/mL is dat 1.157,625 g verse zeep. De knop Aanpassen aan mal deelt dit doel door het huidige versgewicht en past die factor toe op de ingrediënten. De dichtheid moet je kalibreren; arbeidstijd en vaste kosten groeien niet per se in dezelfde verhouding mee.
Geur: de rekenbasis doet ertoe
Een dosering van 2% op de oliën betekent 20 g per 1 kg oliën. Dat is niet hetzelfde als 2% van de uiteindelijke zeep. Weegt de uiteindelijke basis zonder geur 1.000 g en beperkt een specifiek document het gebruik tot 2% van het eindproduct, dan is het rekenkundige maximum 1.000 × 0,02 / 0,98 = 20,4082 g. Zit de geur al in die 1.000 g, dan is het maximum 20 g.
De calculator vergelijkt het maximum van de leverancier met de IFRA-limiet die je invult en gebruikt het laagste maximum. Een leeg veld betekent onbekend; nul betekent verboden. Categorie 9 is hier beperkt tot de geselecteerde afspoelzepen. Huishoudzeep en leave-on-producten vallen buiten dit kader. Gebruik een referentie voor het volledige mengsel: verschillende geuren kunnen dezelfde aan beperkingen onderhevige ingrediënten bevatten.
Opbrengst, verliezen en verkoopprijs
Het geschatte eindgewicht houdt rekening met het verlies van receptwater, het latere verdunnen en een gelijkmatig procesverlies. We gaan ervan uit dat de geur volledig behouden blijft. Het standaard waterverlies van 100% is een voorzichtige aanname voor de geurcontrole, geen voorspelling van het drogen. Pas de aanname aan en weeg je werkelijke batch.
Het geschatte aantal stuks is het eindgewicht gedeeld door het gewicht per stuk, naar beneden afgerond. Je kunt ook je werkelijke opbrengst invullen. De kosten van gebruikte ingrediënten tellen mee, ook als er product verloren gaat. Verpakking wordt per verkoopbaar stuk gerekend.
De prijs is kostprijs per stuk / [1 − (marge + commissies)/100]. Met € 10 kosten, 40% marge en 10% commissies kom je op € 20. Gewoon vermenigvuldigen met 1,40 is een opslag van 40% op de kostprijs, niet die marge op de verkoopprijs.
Maak een back-up voordat je van browser wisselt
Opslaan maakt een versie met datum. Dupliceren maakt een onafhankelijk recept; een versie terugzetten wist de geschiedenis niet. De bibliotheek bewaart tot 50 versies per recept. Exporteer naar JSON om gegevens en geschiedenis mee te nemen. CSV is bedoeld voor spreadsheets en receptbladen, niet om opnieuw te importeren.